تمدن جیرفت که در حوزه رودخانه هلیل رود در استان کرمان واقع شده است، به عنوان یکی از مهم ترین تمدن های عصر مفرغ در فلات ایران شناخته می شود. کاوش های باستان شناسی در محوطه کُنار صندل (شمالی و جنوبی) به سرپرستی یوسف مجیدزاده و با همکاری هالی پیتمن از دانشگاه پنسیلوانیا، مجموعه قابل توجهی از مهرها و اثر مهرهای استوانه ای و مهرهای صفحه ای را آشکار ساخته است که نشان دهنده وجود یک نظام اداری پیچیده و سازمان یافته در این تمدن است. این مقاله با رویکردی تحلیلی- توصیفی به بررسی گونه شناسی، شمایل نگاری و کارکردهای اداری مهرهای مکشوفه از کُنار صندل می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که مهرها نه تنها به عنوان ابزاری برای هویت بخشی و اعتبار سنجی اسناد اداری به کار می رفته اند، بلکه بیانگر روابط گسترده تجاری و فرهنگی تمدن جیرفت با تمدن های هم عصر خود در بین النهرین، دره سند و آسیای مرکزی بوده اند. وجود کتیبه های دوگانه (خط ایلامی خطی و خط هندسی ناشناخته) بر روی لوح های گلی، نشان از پیچیدگی نظام نگارشی و اداری این تمدن دارد. این پژوهش نشان می دهد که تمدن جیرفت دارای یک نظام اداری پیشرفته با ساختاری سلسله مراتبی بوده است که از طریق مهرها و اثر مهرها، فرایندهای اقتصادی، تجاری و دیوانی را مدیریت می کرده است.

تمدن جیرفت کُنار صندل مهرهای استوانه ای نظام اداری خط ایلامی خطی عصر مفرغ هلیل رود