SCOSC حسین ترحمی اردکانی Research Letters on Management in Organizations مجله بین‌المللی هنر، ادبیات، زبان‌شناسی و گردشگری 1 1 (پاییز) 2026 08 02 A Psychoanalytic Reading of Picasso’s Blue Period Paintings in the Light of Lacan’s Scopophilia Theory: Representation of Mourning, the Gaze Instinct, and the Absolute Other خوانش روانکاوانه نقاشی های دوره آبی پیکاسو در پرتو نظریه سکوپوفیلیای لاکان: بازنماییِ سوگواری، غریزه نگاه و دیگریِ مطلق 49 55 FA Fatemeh Sadat Hosseini Art Department, National University of Crafts, Shiraz, Iran فاطمه سادات حسینی گروه هنر ،دانشگاه ملی مهارت، شیراز، ایران 2026 08 02 Pablo Picasso’s Blue Period (1901-1904) is one of the most complex and influential dramatic periods in modern art, characterized by the dominance of cold and dark colors and themes of mourning, poverty, and loneliness. This study, with a descriptive-analytical approach and the use of a library method, analyzes the works of this period from the perspective of Jacques Lacan’s scopophilia theory. The main issue of this research is how the gaze in the Blue Period paintings fluctuates between the gazing subject and the object of the view (the other), and how this fluctuation is a reflection of the subject’s position in the mirror stage and entry into the symbolic. The main hypothesis of the article is that looking in the works of the Blue Period is not simply a perceptual act, but a mechanism for confronting the loss and the “little thing” (objet petit a) that lies in the shadow of death and poverty. The results show that Picasso, by using long stretches and curved forms, not only represents the suffering body, but also draws the viewer’s gaze into a trap of guilt and sympathy that can be analyzed in Lacan’s theory as “excess pleasure.” This research shows that scopophilia in these works, beyond visual lust, has become a kind of “gazing at nothingness.” Keywords: Pablo Picasso, Blue Period, Jacques Lacan, scopophilia, gaze, psychoanalysis, modern art. دوره آبی پابلو پیکاسو (۱۹۰۱-۱۹۰۴) یکی از پیچیده ترین و تأثیرگذارترین دوره های دراماتیک در هنر مدرن است که با تسلط رنگ های سرد و تیره و مضامین سوگواری، فقر و تنهایی مشخص می شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از روش کتابخانه ای، به واکاوی آثار این دوره از منظر نظریه سکوپوفیلیای ژاک لاکان می پردازد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که چگونه نگاه در نقاشی های دوره آبی، میانِ سوژه نگاه کننده و ابژه منظر (دیگری) در نوسان است و چگونه این نوسان بازتابی از موقعیت سوژه در مرحله آینه و ورود به نمادین است. فرضیه اصلی مقاله بر این استوار است که نگاه در آثار دوره آبی، صرفاً یک عمل ادراکی نیست، بلکه مکانیسمی برای مواجهه با فقدان و «چیزی» (objet petit a) است که در سایه مرگ و فقر نهفته است. نتایج نشان می دهد که پیکاسو با استفاده از کشش های دراز و فرم های منحنی، نه تنها بدن رنج کشیده را بازنمودی می کند، بلکه نگاه بیننده را به دامی از احساس گناه و همدردی می کشاند که در نظریه لاکان به عنوان «لذتِ مازاد» قابل تحلیل است. این پژوهش نشان می دهد که سکوپوفیلیا در این آثار، فراتر از شهوت بصری، به نوعی «خیره شدن به نیستی» بدل شده است. https://ijallt.ir/downloadfilepdf/54586