تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری پایدار در مناطق روستایی ایران با رویکرد اقتصاد چرخشی و مشارکت جامعه محلی
دوره 1، شماره 1 (پاییز)، 1404، صفحات 70 - 85
نویسندگان : مصطفی مشهدی* 1
1 - کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری شاخه گردشگری، شرکت پخش و فراورده های نفتی شهید رضایی نژاد دره شهر، دره شهر، ایران
چکیده :
توسعه گردشگری پایدار در مناطق روستایی ایران با چالش های ساختاری، زیست محیطی و اجتماعی متعددی روبه رو است. رویکرد اقتصاد چرخشی به عنوان پارادایمی جایگزین برای اقتصاد خطی، با تأکید بر کاهش اتلاف منابع، استفاده مجدد از مواد، بازچرخانی پسماندها و بازسازی سرمایه های طبیعی، می تواند مسیر جدیدی برای پایداری گردشگری روستایی فراهم کند. هدف این پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری پایدار در مناطق روستایی ایران با تلفیق دو رویکرد اقتصاد چرخشی و مشارکت جامعه محلی است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات نظری و تجربی پنج سال اخیر (۲۰۲۰-۲۰۲۵) است. یافته ها نشان می دهد که عوامل نهادی-مدیریتی، اقتصادی-مالی، اجتماعی-فرهنگی، زیرساختی-کالبدی و زیست محیطی-فناورانه، پنج بُعد کلیدی مؤثر بر توسعه گردشگری پایدار روستایی با رویکرد اقتصاد چرخشی هستند. مشارکت جامعه محلی به عنوان عاملی تسهیل گر و میانجی، اثربخشی سایر عوامل را تقویت می کند. مدل پیشنهادی این پژوهش، تعامل دوسویه میان اصول اقتصاد چرخشی، سرمایه اجتماعی و توسعه گردشگری پایدار را به تصویر می کشد. نتایج بر ضرورت تدوین سیاست های یکپارچه، توانمندسازی جوامع محلی و سرمایه گذاری در زیرساخت های چرخشی تأکید می کند.