تحلیل نشانه شناختی فیلم های عباس کیارستمی با تمرکز بر مفاهیم زمان و مکان در سینمای شاعرانه: مطالعه موردی در سینمای مدرن ایران
دوره 1، شماره 2 (زمستان)، 1404، صفحات 18 - 24
نویسندگان : فاطمه سادات حسینی* 1، لیلا صدق آمیز 2
1 - گروه هنر، دانشگاه ملی مهارت شیراز، ایران
2 - فنی مهندسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت،ایران
چکیده :
سینمای عباس کیارستمی به عنوان یکی از برجسته ترین جریان های سینمای مدرن جهان، همواره با پرسش های بنیادین در باب هستی، زمان و مکان درگیر بوده است. این پژوهش با رویکردی نشانه شناختی و با تکیه بر نظریه های سینمای شاعرانه، به واکاوی نحوه بازنمایی زمان و مکان در آثار این کارگردان می پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تبیین چگونگی تبدیل زمان و مکان از عناصر صرفاً روایی به نشانه هایی معناساز است که با زبان شعر همپوشانی دارند. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از تکنیک های نشانه شناسی سینما است. داده ها با مرور کتابخانه ای و تحلیل آثار کلیدی کیارستمی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که کیارستمی با استفاده از تکنیک هایی نظیر «زمانِ واقعی»، «تکرار» و «فضای بستر»، زمان را از خطی بودن خارج کرده و به آن بُعدی حلقوی و ابدی می بخشد. همچنین، مکان در آثار او نه صرفاً یک پس زمینه، بلکه عاملی فعال در دراماتورژی است که با استفاده از نشانه های طبیعی (مانند درخت، جاده، باران) و فرهنگی، معانی متافیزیکی را القا می کند. این مقاله نتیجه می گیرد که سینمای کیارستمی نوعی «شعرِ تصویری» است که در آن مرزهای واقعیت و تخیل به واسطه بازی با زمان و مکان در هم می شکنند.